Thứ Bảy, 14 tháng 11, 2026Ẩm thực, chuyện lịch sử, hình xăm và pháp luật đời sống
Thế Giới Gầm
Pháp luật đời sống

Phiên tòa xử cựu Phó Chủ tịch Thanh Hóa Lê Đức Giang

Vụ cựu Phó Chủ tịch Thanh Hóa Lê Đức Giang cùng 10 bị cáo: mỏ cát số 2, Thiên An Phát khai thác vượt gần 435.000 m³, hoãn xử 29/10, dự kiến mở lại 12–13/11.

Ban biên tập Thế Giới Gầm5 phút đọc
Pháp luật đời sống

Cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Lê Đức Giang cùng 10 bị cáo bị đưa ra xét xử tại TAND TP Hà Nội trong vụ chuyển nhượng quyền khai thác mỏ cát trái quy định cho Công ty Khoáng sản Thiên An Phát. Phiên tòa khai mạc sáng 29/10/2026 đã bị hoãn và được thông báo mở lại trong hai ngày 12 và 13/11/2026. Theo cáo trạng, doanh nghiệp đã khai thác vượt tổng trữ lượng cho phép gần 435.000 m³ cát, trị giá gần 76 tỷ đồng.

Phiên tòa 29/10 dừng lại vì vắng người

Theo Tạp chí Tòa án nhân dân điện tử ngày 30/10/2026, Hội đồng xét xử quyết định hoãn sau khi xem xét, hội ý, do bị cáo Trần Văn Linh vắng mặt cùng 30 tổ chức, cá nhân có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Đại diện Viện kiểm sát đề nghị hoãn nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bị cáo. Lịch mở lại được công bố là ngày 12 và 13/11/2026.

Tại thời điểm bài viết được đăng, chúng tôi chưa có nguồn chính thức kiểm chứng được về diễn biến hay kết quả của phiên mở lại, nên bài chỉ tổng hợp nội dung cáo trạng đã công bố.

Mười một bị cáo là ai

Cáo trạng của Viện KSND tối cao truy tố 11 người, chia thành ba nhóm:

  • Cán bộ tỉnh Thanh Hóa: Lê Đức Giang, cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh phụ trách lĩnh vực tài nguyên, khoáng sản; Phạm Văn Hoành, cựu Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường; Nguyễn Thế Hùng, cựu Trưởng phòng Tài nguyên khoáng sản của Sở; Nguyễn Văn Tâm, cựu chuyên viên Văn phòng UBND tỉnh.
  • Phía doanh nghiệp: Nguyễn Xuân Tùng, Giám đốc Thiên An Phát; các thành viên góp vốn Nguyễn Gia Hải, Hà Thị Nga, Nguyễn Thị Cúc; Nguyễn Thị Tâm, Giám đốc Công ty Xây dựng và Thương mại Thanh Tâm.
  • Lao động tự do: Nguyễn Công Bắc, Trần Văn Linh.

Bốn tội danh được nêu gồm: vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí; vi phạm quy định về khai thác tài nguyên; vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng; trốn thuế.

Mỏ cát số 2: trữ lượng còn ít, giấy phép cấp nhiều

Bài tường thuật của Tiền Phong về phiên tòa trích các số liệu trong cáo trạng. Trữ lượng được cấp phép ban đầu của mỏ hơn 634.800 m³; đến cuối năm 2022, phần còn lại chỉ hơn 101.200 m³ cát tự nhiên. Tháng 9/2022, giá chuyển nhượng mỏ được thỏa thuận 62 tỷ đồng, nhưng hợp đồng và hóa đơn chỉ ghi khoảng 2–2,5 tỷ đồng (bài báo nêu hai con số ở hai đoạn khác nhau).

Điểm mấu chốt nằm ở giấy phép khai thác cấp cho Thiên An Phát: hơn 147.000 m³, trong khi hồ sơ chỉ còn hơn 101.000 m³. Phần chênh hơn 46.000 m³ được định giá hơn 5,18 tỷ đồng, chính là khoản thất thoát mà ông Giang bị cáo buộc phải chịu trách nhiệm vì đã ký văn bản chấp thuận chuyển nhượng và cấp phép.

Hạng mục theo cáo trạngCon số
Giấy phép khai thác cấp cho Thiên An PhátHơn 147.000 m³
Trữ lượng thực còn lại cuối 2022Hơn 101.000 m³
Khai thác thực tế 4/2023 – 3/2025Hơn 582.000 m³
Vượt tổng trữ lượng được phépGần 435.000 m³, trị giá gần 76 tỷ đồng
Cát đã bánThu hơn 65 tỷ đồng
Cát chưa tiêu thụ khi bị bắt giữTrị giá hơn 12 tỷ đồng

Dòng tiền ngoài sổ sách và khoản "cảm ơn" cán bộ

Cáo trạng cho rằng Tùng cùng các cổ đông thống nhất không kê khai đúng sản lượng thực để giảm thuế, phí; doanh thu và tài sản để ngoài sổ sách kế toán, gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 8,1 tỷ đồng. Lợi ích bất chính được xác định với Tùng và Cúc mỗi người hơn 8,2 tỷ đồng, Nga hơn 7,2 tỷ đồng.

Trong quá trình làm thủ tục chuyển nhượng và cấp phép, Tùng bị cáo buộc chi tổng 295 triệu đồng cho một số cán bộ: 180 triệu cho ông Giang, 60 triệu cho Hoành, 35 triệu cho Hùng và 20 triệu cho Tâm. Riêng ở nhánh trốn thuế, bị cáo Nguyễn Thị Tâm bị cáo buộc ghi giá trị hợp đồng 2 tỷ đồng thay vì 62 tỷ đồng thực tế, gây thiệt hại thuế hơn 16 tỷ đồng.

Trách nhiệm của từng mắt xích trong bộ máy

Danh sách bị cáo phía cơ quan nhà nước trải dài từ một chuyên viên văn phòng tới Phó Chủ tịch tỉnh. Cách sắp xếp này phản ánh đường đi của một bộ hồ sơ khoáng sản: chuyên viên tiếp nhận, phòng chuyên môn thẩm định, lãnh đạo Sở đề xuất, và lãnh đạo tỉnh ký. Nếu số liệu trữ lượng còn lại đã sai lệch ngay từ khâu thẩm định, chữ ký ở cấp cao nhất sẽ hợp thức hóa sai lệch đó thành giấy phép.

Các khoản tiền mà cáo trạng nêu, từ 20 triệu tới 180 triệu đồng, không lớn so với giá trị cát bị khai thác vượt. Nhưng về mặt pháp lý, chúng là căn cứ để cơ quan tố tụng đánh giá động cơ và mức độ lỗi của từng người. Phần tranh tụng tại tòa sẽ làm rõ ai biết gì, ký gì và vì sao.

Phía doanh nghiệp, ngoài nhóm cổ đông Thiên An Phát, còn có hai lao động tự do. Vai trò cụ thể của họ chưa được các bài báo nêu chi tiết, nên chúng tôi không suy đoán.

Vì sao vụ án được dư luận theo dõi

Cát lòng sông là tài nguyên mà nhiều địa phương miền Trung coi là "vàng trắng", gắn với sạt lở bờ sông và tranh chấp kéo dài. Vụ Thiên An Phát cho thấy một kịch bản quen thuộc: giấy phép trên giấy cho phép khai thác một con số, nhưng thực tế xúc gấp gần bốn lần. Khoảng trống giữa hai con số đó cần chữ ký của người có thẩm quyền và sự làm ngơ của khâu giám sát.

Đây không phải vụ đầu tiên liên quan khai thác khoáng sản và cán bộ địa phương được site theo dõi. Bạn đọc có thể xem lại vụ khai thác đất hiếm liên quan Công ty Thái Dương để thấy điểm chung về cách hợp thức hóa khai thác vượt phép. Một vụ án khác cũng do cấp có thẩm quyền ở địa phương gây thất thoát là vụ Xuyên Việt Oil và ông Lê Đức Thọ, nơi việc khắc phục hậu quả ảnh hưởng lớn tới mức án.

Mức án cụ thể dành cho từng bị cáo sẽ phụ thuộc phần tranh tụng, tình tiết giảm nhẹ và kết quả khắc phục thiệt hại. Chúng tôi sẽ cập nhật khi có thông tin chính thức từ tòa.

Câu hỏi thường gặp

Ông Lê Đức Giang bị truy tố về tội gì?

Ông Giang bị truy tố về tội "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí", liên quan việc ký chấp thuận chuyển nhượng quyền khai thác mỏ số 2 và giấy phép khai thác cho Công ty Thiên An Phát trái quy định, gây thất thoát hơn 5,18 tỷ đồng.

Vì sao vụ án ở Thanh Hóa lại xét xử tại TAND TP Hà Nội?

Vụ án do Viện kiểm sát nhân dân tối cao truy tố, có bị cáo từng giữ chức vụ cấp tỉnh. Thẩm quyền xét xử sơ thẩm được xác định theo quy định tố tụng và phân công của cơ quan tư pháp; trong trường hợp này hồ sơ được chuyển TAND TP Hà Nội.

Khai thác vượt trữ lượng giấy phép bị xử lý thế nào?

Tùy mức độ, có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự về tội "Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên". Trong vụ này, các thành viên Thiên An Phát bị truy tố về tội đó cùng tội kế toán và trốn thuế.

Ban biên tập Thế Giới Gầm · Chuyên mục Pháp luật đời sống

Đọc tiếp

Pháp luật đời sống ›