Những vụ tài xế sau khi nhậu cố tình lao qua chốt kiểm tra nồng độ cồn, như từng được ghi nhận ở Thái Nguyên và nhiều địa phương, là hành vi cực kỳ nguy hiểm: vừa đe dọa tính mạng cán bộ làm nhiệm vụ và người đi đường, vừa khiến người vi phạm đối mặt với mức xử lý nặng hơn rất nhiều so với lỗi nồng độ cồn ban đầu. Pháp luật Việt Nam cấm tuyệt đối người điều khiển phương tiện có nồng độ cồn. Cách duy nhất để an toàn là: đã uống rượu bia thì không lái xe.
Quy định cấm tuyệt đối nồng độ cồn
Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia và Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ quy định nghiêm cấm điều khiển phương tiện tham gia giao thông mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn. Không có ngưỡng “uống một chút vẫn được”. Chỉ cần máy đo phát hiện có cồn, người lái xe đã vi phạm.
Mức xử phạt chia theo ba mức nồng độ cồn, áp dụng khác nhau với ô tô, xe máy và xe đạp. Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP có hiệu lực từ năm 2025, người lái ô tô vi phạm ở mức cao nhất có thể bị phạt tiền từ 30 đến 40 triệu đồng và tước giấy phép lái xe từ 22 đến 24 tháng; người lái xe máy ở mức cao nhất có thể bị phạt từ 8 đến 10 triệu đồng và tước giấy phép lái xe trong thời gian tương tự. Mức thấp hơn cũng đi kèm phạt tiền và trừ điểm giấy phép lái xe.
Thông chốt, bỏ chạy bị xử lý ra sao
Khi cố tình không chấp hành hiệu lệnh dừng xe, bỏ chạy hoặc lao xe vào lực lượng chức năng, người vi phạm có thể phải chịu thêm nhiều hậu quả:
- Xử phạt hành chính bổ sung về hành vi không chấp hành hiệu lệnh, không chấp hành yêu cầu kiểm tra nồng độ cồn. Hành vi không chấp hành kiểm tra nồng độ cồn thường bị phạt ở mức tương đương mức vi phạm cao nhất.
- Truy cứu trách nhiệm hình sự về tội chống người thi hành công vụ nếu dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực, như lao xe vào cán bộ.
- Tội vi phạm quy định về tham gia giao thông nếu gây tai nạn, với tình tiết tăng nặng vì có nồng độ cồn và bỏ chạy.
- Tạm giữ phương tiện theo quy định.
Nói cách khác, cố gắng “thông chốt” để tránh một lỗi hành chính có thể biến thành một vụ án hình sự.
Vì sao nhiều người vẫn liều
| Suy nghĩ sai | Thực tế |
|---|---|
| “Uống ít, vẫn tỉnh” | Cồn ảnh hưởng phản xạ, khả năng phán đoán ngay cả khi bạn thấy tỉnh |
| “Đường gần, đi chậm là được” | Nhiều tai nạn xảy ra trên quãng đường ngắn quen thuộc |
| “Chạy qua chốt là thoát” | Camera, biển số, lực lượng phối hợp giúp truy tìm người vi phạm |
| “Gọi taxi tốn tiền” | Chi phí rất nhỏ so với tiền phạt, tước bằng và rủi ro tai nạn |
Cồn ảnh hưởng thế nào đến khả năng lái xe
Rượu bia làm chậm thời gian phản xạ, giảm khả năng phán đoán khoảng cách, tốc độ, thu hẹp tầm nhìn và làm tăng xu hướng liều lĩnh. Người uống thường đánh giá quá cao khả năng của bản thân. Cồn cũng không mất đi nhanh: cơ thể cần nhiều giờ để đào thải, nên sáng hôm sau vẫn có thể còn nồng độ cồn nếu uống nhiều vào tối hôm trước.
Đi nhậu sao cho an toàn
- Lên kế hoạch về nhà trước khi uống: đi taxi, xe công nghệ, nhờ người thân đón hoặc dùng dịch vụ lái xe hộ.
- Chọn quán gần nhà để có thể đi bộ về.
- Chỉ định người không uống trong nhóm sẽ lái xe đưa mọi người về.
- Không ép bạn bè uống và không đưa chìa khóa cho người đã uống.
- Để xe lại qua đêm nếu đã lỡ uống, sáng hôm sau quay lại lấy khi chắc chắn cơ thể đã đào thải hết cồn.
Người giao xe cho người say cũng có thể bị xử lý nếu xảy ra tai nạn, như phân tích trong bài trách nhiệm của người giao xe.
Khi bị dừng xe kiểm tra, nên làm gì
Nếu bị yêu cầu dừng xe kiểm tra nồng độ cồn, hãy giảm tốc từ xa, dừng xe đúng vị trí được hướng dẫn, tắt máy và hợp tác với lực lượng chức năng. Bạn có quyền được biết lý do kiểm tra, xem kết quả đo và ký biên bản nếu đồng ý với nội dung. Nếu không đồng ý với kết quả, hãy ghi ý kiến vào biên bản thay vì tranh cãi tại chỗ. Thái độ bình tĩnh, hợp tác giúp quá trình xử lý nhanh gọn và tránh phát sinh thêm vi phạm.
Văn hóa nhậu và thay đổi cần thiết
Bàn nhậu là nét sinh hoạt quen thuộc của nhiều người Việt. Nhưng văn hóa nhậu cần thay đổi theo hướng văn minh: không ép uống, tôn trọng người không uống, và quan trọng nhất là không lái xe sau khi uống. Những quán nhậu ngon có không gian đẹp sẽ trọn vẹn hơn khi mọi người cùng về nhà an toàn. Nếu đang tìm chỗ tụ tập, bạn có thể tham khảo bài quán nhậu ngon tại Hai Bà Trưng, nhưng nhớ đặt xe về trước khi nâng ly.
Vai trò của lực lượng chức năng và cộng đồng
Các đợt kiểm tra nồng độ cồn thường xuyên đã góp phần giảm tai nạn liên quan đến rượu bia. Tuy nhiên, việc tuân thủ cần đến từ ý thức của mỗi người. Gia đình có thể nhắc nhở, bạn bè có thể giữ chìa khóa, chủ quán có thể gợi ý gọi xe cho khách. Khi cả cộng đồng cùng hành động, “đã uống rượu bia thì không lái xe” sẽ trở thành thói quen tự nhiên.
Một chiếc chốt kiểm tra không phải để làm khó ai, mà để bảo vệ chính người lái xe và những người xung quanh. Thay vì tìm cách thông chốt, hãy tìm cách về nhà an toàn từ trước khi bắt đầu bữa nhậu.
Câu hỏi thường gặp
Uống một lon bia có bị phạt nồng độ cồn không?
Có thể. Luật cấm tuyệt đối có nồng độ cồn khi lái xe, nên chỉ cần máy đo phát hiện có cồn trong hơi thở hoặc máu là đã vi phạm, bất kể bạn uống bao nhiêu.
Không chấp hành kiểm tra nồng độ cồn bị phạt thế nào?
Hành vi không chấp hành yêu cầu kiểm tra nồng độ cồn thường bị xử phạt ở mức tương đương mức vi phạm nồng độ cồn cao nhất, kèm tước giấy phép lái xe.
Sau khi uống bao lâu thì hết nồng độ cồn?
Thời gian đào thải cồn khác nhau tùy lượng uống, cân nặng, giới tính, sức khỏe. Uống nhiều vào buổi tối có thể vẫn còn cồn vào sáng hôm sau, nên tốt nhất không lái xe khi chưa chắc chắn.
Lao xe vào cảnh sát giao thông bị xử lý thế nào?
Hành vi dùng xe tấn công, đe dọa người thi hành công vụ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội chống người thi hành công vụ, ngoài các mức phạt hành chính về giao thông.