Nói đến bánh đặc sản Đà Nẵng, người ta nghĩ ngay tới mâm bánh bèo, bánh nậm, bánh lọc nóng hổi, đĩa bánh xèo giòn rụm chấm nước lèo, hay gói bánh khô mè Cẩm Lệ thơm lừng làm quà. Ẩm thực Đà Nẵng mang nét giao thoa giữa Huế và Quảng Nam, nên các loại bánh ở đây vừa tinh tế vừa dân dã. Bài viết chia thành hai nhóm: bánh nên ăn tại chỗ và bánh có thể mua mang về.
Nhóm bánh nên ăn nóng tại Đà Nẵng
Bánh xèo Đà Nẵng
Bánh xèo miền Trung nhỏ hơn bánh xèo miền Nam, đổ trong khuôn gang, vỏ giòn, nhân tôm, thịt, giá. Điểm khác biệt nằm ở nước chấm: thay vì nước mắm chua ngọt, người Đà Nẵng hay dùng nước lèo sệt nấu từ tương đậu, gan heo, mè, đậu phộng. Ăn kèm rau sống, cuốn bánh tráng.
Bánh bèo, bánh nậm, bánh lọc
Bộ ba bánh có ảnh hưởng rõ từ ẩm thực Huế. Bánh bèo đổ chén nhỏ, rắc tôm chấy, tóp mỡ. Bánh nậm bột gạo mỏng gói lá dong, nhân tôm thịt băm. Bánh lọc làm từ bột năng trong suốt, nhân tôm thịt, dai sần sật. Tất cả chấm nước mắm pha ngọt, cay.
Bánh ít lá gai
Bột nếp trộn lá gai màu đen bóng, nhân đậu xanh, dừa, gói lá chuối hình chóp. Vị dẻo thơm, ngọt nhẹ, thường thấy trong các dịp lễ tết và chợ quê.
Bánh căn
Bánh đổ trong khuôn đất nung nhỏ, có trứng cút hoặc tôm, mực bên trên, chấm nước mắm hoặc mắm nêm, ăn với xoài xanh. Món này phổ biến ở Nam Trung Bộ và cũng có mặt nhiều ở Đà Nẵng, nhất là buổi chiều tối.
Bánh đập (bánh chập)
Một lớp bánh tráng nướng giòn kẹp lớp bánh ướt mềm, "đập" cho vỡ rồi chấm mắm nêm hoặc mắm cái. Món ăn mộc mạc, thường bán gần khu ven sông, bến đò.
Bánh tráng cuốn thịt heo
Dù tên là "bánh tráng", đây là món ăn đặc trưng nhất Đà Nẵng: thịt heo luộc thái mỏng, cuốn với rau sống, bánh tráng, chấm mắm nêm pha dứa, ớt, tỏi. Bánh tráng Túy Loan và rau sống vùng ven là thứ làm nên sự khác biệt.
Nhóm bánh mua về làm quà
Bánh khô mè Cẩm Lệ
Đây là loại bánh khô nổi tiếng nhất Đà Nẵng, làm từ bột gạo nếp, đường, mè, có hương gừng nhẹ. Bánh giòn, tan trong miệng, rất hợp nhâm nhi với trà. Cẩm Lệ là tên vùng gắn liền với nghề làm bánh truyền thống này.
Bánh tráng Túy Loan
Bánh tráng từ làng nghề Túy Loan thường dày hơn, có mè, khi nướng lên giòn thơm. Bánh nhẹ, để được lâu, rất hợp mang đi xa.
Bánh dừa nướng
Bánh làm từ cơm dừa, bột mì, đường, mè, nướng giòn. Đây là món quà phổ biến của dải đất miền Trung, có ở Đà Nẵng và Quảng Nam.
Bánh in, bánh thuẫn
Bánh in làm từ bột nếp rang, đường, ép khuôn, thường xuất hiện ngày Tết. Bánh thuẫn nướng trong khuôn hoa, xốp, thơm mùi trứng. Hai loại này hợp làm quà biếu người lớn tuổi.
Nước chấm – bí mật của bánh xứ Quảng – Đà
Nhiều du khách ăn bánh ở Đà Nẵng xong mới nhận ra thứ để lại ấn tượng nhất chính là chén nước chấm. Mắm nêm pha dứa, tỏi, ớt, đường đi với bánh tráng cuốn thịt heo, bánh đập. Nước mắm pha ngọt dịu, có khi thêm chút nước luộc tôm, đi với bánh bèo, bánh nậm, bánh lọc. Nước lèo sệt béo bùi dành cho bánh xèo. Mỗi quán có một công thức riêng, thường được giữ kín như "gia bảo".
Nếu không quen mùi mắm nêm, bạn có thể xin thêm chén nước mắm thường. Người bán ở Đà Nẵng thường khá vui vẻ hướng dẫn cách pha, cách cuốn bánh sao cho đúng điệu.
Bảng tóm tắt: ăn tại chỗ hay mua về?
| Loại bánh | Ăn tại chỗ | Mang đi xa | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Bánh xèo, bánh căn | Rất hợp | Không nên | Ăn nóng mới ngon |
| Bánh bèo, nậm, lọc | Rất hợp | Hạn chế | Để lâu dễ chua |
| Bánh ít lá gai | Hợp | Đi gần được | Giữ mát, dùng sớm |
| Bánh khô mè, bánh dừa | Hợp | Rất hợp | Đóng gói kín, tránh ẩm |
| Bánh tráng Túy Loan | Hợp | Rất hợp | Nướng lại trước khi ăn |
Mẹo mua bánh đặc sản không bị "hớ"
- Mua ở cửa hàng có nhãn mác, ngày sản xuất, hạn dùng rõ ràng, hoặc mua trực tiếp ở cơ sở làm nghề lâu năm.
- Kiểm tra bao bì kín, không phồng, không ẩm.
- Tránh mua theo xe chở khách du lịch đến điểm bán được "chỉ định" nếu giá cao bất thường; nên so giá ở chợ Hàn, chợ Cồn hoặc cửa hàng đặc sản trong phố.
- Hỏi người bán cách bảo quản, đặc biệt với bánh có nhân.
Lịch trình ăn bánh trong một ngày ở Đà Nẵng
Buổi sáng có thể bắt đầu bằng bánh bèo, bánh nậm ở chợ. Trưa dành cho bánh tráng cuốn thịt heo hoặc mì Quảng. Chiều ghé hàng bánh căn, bánh xèo. Tối ra biển hoặc dạo bờ sông Hàn, ăn thêm vài món vặt. Trước khi về, ghé cửa hàng đặc sản mua bánh khô mè, bánh tráng Túy Loan.
Để có danh sách quà đầy đủ hơn (hải sản khô, mắm, chả bò…), bạn có thể đọc thêm bài đặc sản Đà Nẵng mua làm quà. Nếu chuyến đi kéo dài sang phố cổ, đừng quên tham khảo đặc sản Hội An làm quà, vì hai nơi chỉ cách nhau một quãng đường ngắn. Khách đi tiếp ra Bắc qua Quảng Bình có thể xem gợi ý đặc sản Quảng Bình.
Vì sao bánh Đà Nẵng có vị riêng?
Đà Nẵng nằm giữa hai vùng văn hóa ẩm thực lớn của miền Trung: cung đình Huế tinh tế và dân gian xứ Quảng mộc mạc. Bánh ở đây vì thế vừa có sự cầu kỳ trong cách làm nhỏ xinh của bánh Huế, vừa có sự đậm đà, chuộng mắm nêm, mắm cái của người Quảng. Nước chấm chính là thứ "ký tên" lên mỗi món bánh, nên khi ăn bạn đừng ngại hỏi người bán cách pha để thưởng thức đúng vị.
Câu hỏi thường gặp
Bánh khô mè Cẩm Lệ để được bao lâu?
Bánh khô mè đóng gói kín thường để được tương đối lâu, nhưng hạn dùng cụ thể khác nhau tùy cơ sở. Hãy xem hạn in trên bao bì và bảo quản nơi khô ráo, đậy kín sau khi mở.
Có thể mang bánh bèo, bánh nậm ra Hà Nội hoặc vào Sài Gòn không?
Không nên vì các loại bánh tươi này dễ chua, hỏng khi để lâu. Nếu muốn, hãy mua loại đóng gói hút chân không ở cơ sở uy tín và giữ lạnh suốt đường đi.
Mua bánh đặc sản Đà Nẵng ở đâu?
Chợ Hàn, chợ Cồn và các cửa hàng đặc sản trong trung tâm thành phố là nơi dễ mua. Bạn nên so sánh giá và chọn sản phẩm có nhãn mác rõ ràng.