Phở Hà Nội ngon được nhận ra ở nồi nước dùng trong, ngọt thanh từ xương bò, thơm nhẹ gừng nướng và hồi quế, bánh phở mềm mà không nát, thịt bò thái mỏng chín tới. Những quán phở gia truyền nổi tiếng ở phố cổ thường giữ cách nấu này qua nhiều thế hệ, mỗi nhà có một “bí quyết” riêng ở khâu ninh xương hay pha nước. Bài viết giới thiệu đặc trưng của phở gia truyền Hà Nội, một số địa chỉ lâu năm được nhiều người biết đến và cách thưởng thức để cảm nhận đúng vị.
Phở gia truyền nghĩa là gì
“Gia truyền” là cách người Hà Nội gọi những quán phở được truyền từ đời này sang đời khác trong một gia đình, giữ công thức và cách làm gần như nguyên vẹn. Không phải quán nào treo biển gia truyền cũng có lịch sử lâu đời, nhưng những quán thật sự lâu năm thường có vài điểm chung: thực đơn ít món, nước dùng ổn định, khách quen nhiều thế hệ, và cách phục vụ đôi khi hơi “khó tính”.
Phở Hà Nội được cho là có gốc gác liên quan đến những người thợ nấu phở từ Nam Định lên Hà Nội từ đầu thế kỷ 20, sau đó phát triển thành phong cách riêng của đất kinh kỳ. Theo thời gian, Hà Nội hình thành nhiều kiểu phở: phở chín, phở tái, phở tái lăn, phở sốt vang, phở gà, phở cuốn.
Những quán phở lâu năm được nhiều người nhắc tới
Dưới đây là một số quán phở có tiếng từ lâu ở Hà Nội. Giờ mở cửa và giá có thể thay đổi, bạn nên kiểm tra trước khi đến.
Phở gia truyền Bát Đàn
Nằm trên phố Bát Đàn trong khu phố cổ, quán nổi tiếng với cảnh khách xếp hàng gọi món, tự bưng phở. Nước dùng đậm vị xương, thịt bò thái dày dặn. Đây là địa chỉ quen thuộc với nhiều người muốn thử phở “kiểu cũ” của Hà Nội.
Phở Thìn Lò Đúc
Quán trên phố Lò Đúc gắn với món phở tái lăn: thịt bò được xào nhanh trên chảo lửa lớn cùng gừng tỏi trước khi cho vào bát, tạo mùi thơm đặc trưng và lớp váng mỡ ngậy. Phở tái lăn có vị đậm, hành lá nhiều, phù hợp người thích vị béo.
Phở Lý Quốc Sư
Thương hiệu xuất phát từ phố Lý Quốc Sư gần Nhà thờ Lớn, nay có nhiều cơ sở. Nước dùng thơm, thực đơn đa dạng phần thịt, phục vụ nhanh, phù hợp khách du lịch muốn ăn phở ở khu trung tâm.
Phở Sướng ngõ Trung Yên
Quán nằm trong một con ngõ nhỏ ở khu phố cổ, nổi tiếng với bát phở bò chín, tái có nước dùng ngọt thanh. Không gian chật nhưng luôn đông khách quen.
Phở cuốn khu Ngũ Xã
Nếu muốn đổi vị, khu Ngũ Xã – Trúc Bạch là nơi phở cuốn phát triển: bánh phở tươi cán mỏng, cuộn thịt bò xào và rau thơm, chấm nước mắm chua ngọt. Món này phù hợp đi ăn theo nhóm.
Cách thưởng thức phở Hà Nội đúng vị
- Nếm nước dùng trước: hãy húp một thìa nước trước khi thêm bất cứ thứ gì để cảm nhận vị gốc của quán.
- Thêm gia vị vừa phải: người Hà Nội thường chỉ thêm chút chanh, ớt tươi hoặc tương ớt, giấm tỏi. Không nên cho quá nhiều tương đen, tương đỏ như phở miền Nam vì sẽ át vị nước dùng.
- Ăn kèm quẩy: quẩy chấm nước phở là cách ăn quen thuộc.
- Gọi thêm trứng chần: bát nước dùng có trứng gà chần, thêm hành, là món “phụ” được nhiều người yêu thích.
- Ăn khi còn nóng: phở nguội thì bánh trương và nước mất mùi thơm.
Các kiểu phở bò thường gặp trong thực đơn
| Tên gọi | Đặc điểm |
|---|---|
| Phở chín | Thịt bò luộc chín, thái mỏng, vị thanh |
| Phở tái | Thịt bò sống thái mỏng, chan nước sôi cho chín tới |
| Phở tái lăn | Thịt xào nhanh với gừng tỏi trên lửa lớn, vị đậm, thơm |
| Phở nạm, gầu | Phần thịt có gân, mỡ, giòn sần sật |
| Phở sốt vang | Thịt bò hầm với rượu vang, nước dùng đậm màu, vị ngọt béo |
Bí quyết nằm ở nồi nước dùng
Hỏi bất kỳ chủ quán phở lâu năm nào, câu trả lời gần như giống nhau: phở ngon là nhờ nước. Xương bò phải được chọn kỹ, thường là xương ống có nhiều tủy, chần sạch rồi ninh lửa nhỏ nhiều giờ liền. Gừng và hành khô được nướng trên than cho dậy mùi, cạo sạch vỏ cháy trước khi thả vào nồi. Quế, hồi, thảo quả chỉ cho một lượng vừa phải để tạo hương nền, không được lấn át vị ngọt của xương. Nước mắm dùng loại ngon, nêm từ từ. Mỗi nhà lại có điều chỉnh riêng về tỉ lệ gia vị và thời gian ninh, và đó chính là thứ làm nên khác biệt giữa các quán gia truyền. Vì vậy, khi ăn phở ở quán lâu năm, đừng vội cho thêm gia vị mà hãy cảm nhận nước dùng trước.
Mẹo đi ăn phở gia truyền
- Tránh khung giờ cao điểm buổi sáng nếu không muốn chờ lâu.
- Chuẩn bị tiền mặt vì một số quán nhỏ chưa nhận thanh toán thẻ.
- Chấp nhận không gian chật, ghế nhựa: đó là một phần trải nghiệm phở Hà Nội.
- Gọi món rõ ràng, ngắn gọn để được phục vụ nhanh.
Phở Hà Nội trong những biến tấu hiện đại
Bên cạnh các quán gia truyền, Hà Nội ngày nay có nhiều cách ăn phở mới như phở bát đá giữ nóng lâu. Nếu tò mò về phong cách này, hãy đọc bài phở bát đá Hà Nội. Người muốn biết thêm các kiểu phở theo từng khẩu vị có thể xem bài phở ngon Hà Nội theo từng kiểu. Và nếu bạn đang ở TP.HCM nhưng nhớ hương vị phở Bắc, bài quán phở hương vị Hà Nội ở Quận 7 là gợi ý hữu ích.
Một bát phở gia truyền Hà Nội không cần cầu kỳ. Cái ngon nằm ở sự kiên nhẫn của người nấu khi ninh nồi xương suốt đêm, ở thói quen giữ nguyên vị qua nhiều thế hệ. Đến Hà Nội, hãy dành một buổi sáng ngồi ghế nhựa, húp thìa nước dùng đầu tiên, bạn sẽ hiểu vì sao người ta yêu phở đến vậy.
Câu hỏi thường gặp
Phở Hà Nội khác phở Sài Gòn thế nào?
Phở Hà Nội thường có nước dùng thanh, ít ngọt, ăn với ít rau, chủ yếu hành lá, chanh, ớt. Phở Sài Gòn nước dùng ngọt hơn, ăn kèm nhiều rau sống, giá đỗ và tương đen, tương đỏ.
Ăn phở gia truyền Hà Nội vào giờ nào là tốt nhất?
Buổi sáng là thời điểm truyền thống để ăn phở, nhưng cũng là giờ đông nhất. Đi sớm hoặc sau khoảng 9 giờ sáng giúp bạn tránh xếp hàng lâu.
Phở tái lăn là gì?
Phở tái lăn là phở có thịt bò được xào nhanh trên chảo lửa lớn với gừng, tỏi trước khi cho vào bát, tạo mùi thơm đặc trưng và vị đậm hơn phở tái thông thường.
Có nên cho tương đen vào phở Hà Nội?
Người Hà Nội thường không dùng tương đen vì sẽ làm át vị nước dùng. Bạn có thể thêm chút chanh, ớt tươi hoặc giấm tỏi để giữ vị nguyên bản.