Sashimi bạch tuộc kiểu Nhật, gọi là tako sashimi, thường được làm từ bạch tuộc luộc chín tới rồi thái lát mỏng, ăn kèm xì dầu và wasabi. Thịt bạch tuộc ngon có độ giòn dai, vị ngọt nhẹ, mặt cắt trắng ngà, viền da tím đỏ đẹp mắt. Bí quyết nằm ở việc bóp muối thật kỹ để sạch nhớt và căn thời gian luộc chính xác. Bài viết hướng dẫn chi tiết từng bước để bạn làm món này tại nhà an toàn và đúng vị.
Sashimi bạch tuộc trong ẩm thực Nhật
Trong ẩm thực Nhật Bản, bạch tuộc là nguyên liệu quen thuộc, xuất hiện trong sushi, sashimi, takoyaki, salad. Với sashimi, người Nhật thường dùng bạch tuộc đã luộc (yude-dako) vì thịt chắc, giòn và an toàn hơn. Cũng có nơi dùng bạch tuộc sống thái mỏng, nhưng cách này đòi hỏi nguyên liệu cực kỳ tươi và kỹ thuật xử lý chuyên nghiệp.
Ở Việt Nam, bạch tuộc tươi dễ mua ở các chợ hải sản ven biển và siêu thị lớn, nên bạn hoàn toàn có thể tự làm món này.
Chọn bạch tuộc phù hợp
| Tiêu chí | Nên chọn | Nên tránh |
|---|---|---|
| Độ tươi | Còn sống hoặc vừa làm, da bóng, xúc tu co lại khi chạm | Da nhợt nhạt, nhớt nhiều, có mùi hôi |
| Kích thước | Bạch tuộc cỡ vừa, xúc tu to, chắc | Bạch tuộc quá nhỏ, khó thái lát đẹp |
| Nguồn gốc | Cửa hàng hải sản uy tín, có bảo quản lạnh | Hàng trôi nổi, để ở nhiệt độ thường lâu |
Nếu dùng bạch tuộc đông lạnh, chọn loại cấp đông nhanh, đóng gói kín. Rã đông từ từ trong ngăn mát trước khi chế biến.
Nguyên liệu
- Bạch tuộc tươi khoảng 1 kg.
- Muối hạt (lượng nhiều để bóp nhớt).
- Trà xanh hoặc chút giấm (tùy chọn, giúp giữ màu).
- Xì dầu Nhật, wasabi, gừng hồng ngâm.
- Củ cải trắng bào sợi, lá tía tô Nhật (shiso) để trang trí.
- Đá viên và nước lạnh.
Các bước làm sashimi bạch tuộc
Bước 1: Làm sạch
Lộn đầu bạch tuộc, bỏ nội tạng, túi mực, mắt và mỏ (phần cứng ở giữa các xúc tu). Rửa sơ với nước.
Bước 2: Bóp muối khử nhớt
Cho bạch tuộc vào thau, rắc nhiều muối hạt, dùng tay bóp mạnh, chà xát từng xúc tu trong vài phút. Nhớt sẽ tiết ra thành bọt. Rửa lại bằng nước và lặp lại cho đến khi bạch tuộc không còn nhớt. Bước này quyết định thành phẩm có giòn và sạch mùi hay không.
Bước 3: Luộc chín tới
Đun sôi một nồi nước lớn, có thể thêm chút trà xanh hoặc giấm. Cầm phần đầu, nhúng từ từ các xúc tu vào nước sôi để chúng cuộn lại đẹp mắt, rồi thả cả con vào. Luộc trong thời gian ngắn, chỉ vài phút tùy kích thước, đến khi thịt vừa chín, da chuyển màu đỏ tím. Luộc quá lâu thịt sẽ dai cứng như cao su.
Bước 4: Ngâm nước đá
Vớt bạch tuộc ra, ngâm ngay vào thau nước đá để thịt săn lại, giữ độ giòn. Để ráo và làm lạnh trong tủ trước khi thái.
Bước 5: Thái lát
Dùng dao thật sắc, thái xúc tu theo đường chéo thành lát mỏng. Kỹ thuật thái “gợn sóng” (kéo dao nhẹ theo nhịp) giúp lát thịt có bề mặt lượn sóng, đẹp và bám nước chấm tốt hơn.
Trình bày và thưởng thức
Đặt một ít củ cải trắng bào sợi làm nền, xếp lát bạch tuộc xòe như cánh quạt, trang trí lá tía tô, một chút wasabi và gừng hồng. Khi ăn, chấm nhẹ một mặt lát bạch tuộc vào xì dầu có chút wasabi. Gừng hồng dùng để làm sạch vị giữa các miếng.
Ngoài xì dầu, bạn có thể thử chấm muối và chanh, hoặc sốt ponzu chua nhẹ để làm nổi bật vị ngọt của bạch tuộc.
Lưu ý an toàn khi ăn hải sản sống và tái
- Chỉ dùng bạch tuộc thật tươi, bảo quản lạnh liên tục.
- Dụng cụ thớt, dao dùng riêng cho đồ sống, rửa sạch sau khi dùng.
- Phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người già, người có hệ miễn dịch yếu nên hạn chế đồ sống, tái.
- Người dị ứng hải sản tuyệt đối tránh.
- Không để sashimi ở nhiệt độ phòng quá lâu, nên ăn ngay sau khi thái.
Biến tấu với bạch tuộc luộc
Bạch tuộc luộc kiểu Nhật còn dùng làm nhiều món khác: tako su (bạch tuộc trộn giấm với dưa leo), salad rong biển bạch tuộc, sushi bạch tuộc. Nếu muốn thưởng thức sashimi do đầu bếp chuyên nghiệp làm, bạn có thể ghé các nhà hàng Nhật; bài nhà hàng Nhật Bản Quận 1 gợi ý cách chọn quán chất lượng.
Với những người yêu hải sản Việt, bạch tuộc còn có thể nướng sa tế, xào chua ngọt hay nhúng lẩu. Bạn có thể tìm thêm cảm hứng từ bài hải sản Quảng Ninh hoặc quán hải sản Sài Gòn.
Bảo quản phần bạch tuộc còn dư
Nếu luộc nhiều mà chưa dùng hết, hãy để bạch tuộc nguyên con hoặc nguyên xúc tu, chưa thái, bọc màng thực phẩm kín và cất ngăn mát. Khi cần, chỉ lấy phần vừa đủ ra thái. Phần bạch tuộc đã thái nên dùng ngay vì mặt cắt tiếp xúc không khí sẽ nhanh khô và mất ngon.
Câu chuyện nhỏ về bạch tuộc trong văn hóa Nhật
Bạch tuộc gắn với nhiều vùng biển của Nhật, nơi ngư dân dùng bẫy bằng bình gốm để bắt bạch tuộc từ lâu đời. Ở nhiều chợ cá, bạch tuộc luộc đỏ au được bày bán như một món ăn sẵn quen thuộc. Bạch tuộc cũng xuất hiện trong các dịp lễ năm mới ở một số địa phương. Việc tự tay làm sashimi bạch tuộc vì vậy không chỉ là nấu một món ăn, mà còn là cách để cảm nhận một phần văn hóa ẩm thực biển của người Nhật.
Làm sashimi bạch tuộc tại nhà không quá khó. Chỉ cần chọn nguyên liệu tươi, bóp muối thật kỹ, luộc vừa chín tới và thái bằng dao sắc, bạn sẽ có đĩa sashimi giòn ngọt, đẹp mắt như ở nhà hàng Nhật.
Câu hỏi thường gặp
Sashimi bạch tuộc có phải ăn sống không?
Phần lớn sashimi bạch tuộc kiểu Nhật dùng bạch tuộc đã luộc chín tới, chỉ một số nơi dùng bạch tuộc sống. Luộc giúp thịt giòn hơn và an toàn hơn khi làm tại nhà.
Vì sao bạch tuộc luộc bị dai?
Thường do luộc quá lâu hoặc chưa bóp muối kỹ. Hãy luộc trong thời gian ngắn, sau đó ngâm ngay vào nước đá để giữ độ giòn.
Sashimi bạch tuộc để được bao lâu?
Nên ăn ngay sau khi thái. Bạch tuộc luộc chưa thái có thể bảo quản kín trong ngăn mát và dùng trong thời gian ngắn.
Có thể dùng bạch tuộc đông lạnh làm sashimi không?
Có thể nếu bạch tuộc được cấp đông đúng cách và còn tươi. Rã đông từ từ trong ngăn mát, sau đó bóp muối và luộc như bạch tuộc tươi.