Xăm mình tại cơ sở không đảm bảo vệ sinh có thể gây ra những rủi ro sức khỏe nghiêm trọng: nhiễm trùng da, lây truyền các bệnh qua đường máu như viêm gan B, viêm gan C, HIV nếu dùng chung kim; dị ứng với mực kém chất lượng; sẹo lồi, hình xăm hỏng khó sửa. Tin tốt là hầu hết rủi ro này có thể phòng tránh nếu bạn biết cách chọn tiệm xăm đúng chuẩn và chăm sóc hình xăm đúng cách. Bài viết giúp bạn nhận diện cơ sở kém an toàn và những gì cần làm trước, trong, sau khi xăm.
Vì sao xăm mình tiềm ẩn rủi ro
Xăm là quá trình dùng kim đưa mực vào lớp hạ bì, tạo hàng nghìn vết thương nhỏ trên da. Về bản chất, đây là một thủ thuật xâm lấn. Nếu dụng cụ không vô trùng, mực không đạt chuẩn hoặc vùng da không được chăm sóc đúng cách, vi khuẩn, virus có cơ hội xâm nhập.
Những nguy cơ chính
Nhiễm trùng da
Biểu hiện gồm sưng đỏ lan rộng, đau tăng dần, chảy mủ, sốt. Nhiễm trùng có thể do dụng cụ bẩn, môi trường xăm không sạch hoặc do chăm sóc sau xăm sai cách.
Lây bệnh qua đường máu
Dùng chung kim, chung mực, găng tay không thay giữa các khách là con đường lây truyền viêm gan B, viêm gan C, HIV. Đây là rủi ro nghiêm trọng nhất và có thể không biểu hiện ngay.
Dị ứng mực xăm
Một số người phản ứng với thành phần mực, đặc biệt mực màu. Dị ứng có thể xuất hiện ngay hoặc sau nhiều tháng, nhiều năm, gây ngứa, nổi sần ở vùng xăm.
Sẹo lồi, u hạt
Người có cơ địa sẹo lồi dễ để lại sẹo khi xăm. Xăm quá sâu, tay nghề kém cũng làm tổn thương da nhiều hơn.
Hình xăm hỏng
Nét lem, màu không đều, sai chính tả, hình méo. Sửa hay xóa hình xăm tốn kém và không phải lúc nào cũng thành công. Bạn có thể đọc thêm về những rủi ro từ hình xăm giá rẻ trong bài rủi ro từ xăm hình rồng phượng giá mềm.
Dấu hiệu cơ sở xăm không đảm bảo
| Dấu hiệu | Rủi ro |
|---|---|
| Không mở kim mới trước mặt khách | Có thể dùng lại kim, lây bệnh qua đường máu |
| Không đeo găng tay hoặc không thay găng | Nhiễm khuẩn chéo |
| Mực không nhãn mác, rót từ chai lớn dùng chung | Mực kém chất lượng, nhiễm bẩn |
| Khu vực xăm bừa bộn, không có thiết bị tiệt trùng | Môi trường không vô khuẩn |
| Giá rẻ bất thường, xăm nhanh, không tư vấn | Cắt giảm khâu vệ sinh, tay nghề kém |
| Nhận xăm cho người say rượu hoặc chưa đủ tuổi | Thiếu trách nhiệm, coi nhẹ an toàn |
Cách chọn tiệm xăm an toàn
- Tìm hiểu kỹ: xem bộ sưu tập tác phẩm, đánh giá của khách thật, thời gian hoạt động.
- Đến tận nơi quan sát: không gian sạch sẽ, có khu vực xăm riêng, có dụng cụ tiệt trùng.
- Hỏi về quy trình vệ sinh: tiệm uy tín sẵn sàng giải thích cách họ khử trùng và dùng kim một lần.
- Yêu cầu mở kim mới trước mặt: kim và đầu tip phải được đóng gói vô trùng.
- Hỏi về mực: mực có nhãn, nguồn gốc rõ ràng, được rót ra cốc nhỏ dùng một lần.
- Được tư vấn kỹ: thợ xăm hỏi về tiền sử dị ứng, bệnh lý, thuốc đang dùng.
Ai nên cân nhắc kỹ trước khi xăm
- Người có cơ địa sẹo lồi, bệnh da liễu đang tiến triển ở vùng định xăm.
- Người có rối loạn đông máu, đang dùng thuốc chống đông.
- Người suy giảm miễn dịch, tiểu đường kiểm soát kém.
- Phụ nữ mang thai.
Những người này nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi quyết định xăm.
Chăm sóc sau xăm đúng cách
- Giữ băng theo hướng dẫn của thợ xăm, rửa nhẹ bằng nước sạch và xà phòng dịu nhẹ.
- Thoa lớp mỏng sản phẩm dưỡng phù hợp, không bôi quá dày.
- Không gãi, không bóc vảy.
- Tránh ngâm nước lâu như bơi, tắm bồn trong thời gian da chưa lành.
- Tránh nắng trực tiếp lên hình xăm mới.
Chuẩn bị trước buổi xăm
Một buổi xăm an toàn bắt đầu từ trước khi bạn ngồi lên ghế. Hãy ngủ đủ giấc, ăn no vừa phải để tránh tụt đường huyết khi xăm lâu. Không uống rượu bia trong khoảng thời gian trước buổi xăm vì rượu có thể làm máu chảy nhiều hơn và ảnh hưởng khả năng quyết định. Mặc quần áo thoải mái, dễ để lộ vùng xăm. Thông báo trung thực với thợ xăm về tiền sử dị ứng, bệnh lý và thuốc đang dùng. Nếu đang bị cảm sốt, có vết thương hay bệnh da ở vùng định xăm, hãy dời lịch. Cuối cùng, hãy chắc chắn về thiết kế và vị trí, đừng quyết định vội vàng trong lúc hứng khởi.
Khi nào cần đi khám
Hãy đến cơ sở y tế nếu có sưng đỏ lan rộng, đau nhiều, chảy mủ, sốt, vệt đỏ chạy dọc từ vùng xăm, hoặc ngứa, nổi sần kéo dài. Nếu nghi ngờ đã xăm ở nơi dùng chung kim, hãy hỏi bác sĩ về việc xét nghiệm các bệnh lây qua đường máu. Không tự bôi thuốc không rõ nguồn gốc lên vùng da bị nhiễm trùng.
Để hiểu thêm về các ảnh hưởng sức khỏe của hình xăm nói chung, bạn có thể đọc bài hình xăm: vẻ đẹp tiềm ẩn và nguy cơ sức khỏe. Nếu đã lỡ có hình xăm không ưng ý, bài sự thật về xóa hình xăm sẽ giúp bạn có kỳ vọng đúng.
Xăm đẹp bắt đầu từ xăm an toàn
Hình xăm là thứ đi theo bạn rất lâu, có khi cả đời. Vì vậy, đừng để vài trăm nghìn đồng chênh lệch khiến bạn chọn một nơi kém an toàn. Một tiệm xăm tốt không chỉ có thợ giỏi mà còn có quy trình vệ sinh nghiêm ngặt, tư vấn trung thực, sẵn sàng từ chối nếu bạn không đủ điều kiện xăm. Chọn đúng nơi, chăm sóc đúng cách, bạn sẽ có hình xăm đẹp mà không phải đánh đổi sức khỏe.
Câu hỏi thường gặp
Xăm mình có thể lây HIV không?
Có thể nếu dùng chung kim hoặc dụng cụ không được tiệt trùng. Ở cơ sở dùng kim một lần và tuân thủ vô trùng, nguy cơ này rất thấp.
Hình xăm bao lâu thì lành?
Lớp da bề mặt thường lành trong vài tuần, nhưng các lớp sâu hơn cần thêm thời gian. Thời gian cụ thể tùy kích thước hình, vị trí và cơ địa mỗi người.
Bị dị ứng mực xăm thì làm gì?
Nếu ngứa, nổi sần hoặc sưng kéo dài ở vùng xăm, bạn nên đến bác sĩ da liễu để được chẩn đoán và điều trị phù hợp, không tự ý bôi thuốc.
Có nên xăm ở nhà theo dịch vụ thợ đến tận nơi?
Không khuyến khích, vì môi trường tại nhà khó đảm bảo vô trùng như tiệm xăm chuyên nghiệp, khó kiểm soát dụng cụ và mực.