Lừa đảo hỗ trợ vay vốn online là chiêu kẻ gian quảng cáo cho vay nhanh, lãi thấp, không cần thế chấp, rồi yêu cầu người vay đóng hết khoản phí này đến khoản phí khác trước khi “giải ngân”. Tiền vay không bao giờ về, còn tiền phí thì mất trắng. Nhiều đường dây kiểu này đã bị cơ quan công an triệt phá, nhưng các nhóm mới liên tục xuất hiện với tên gọi khác. Hiểu kịch bản của chúng là cách tốt nhất để không trở thành nạn nhân tiếp theo.
Kịch bản chung của các đường dây
- Quảng cáo hấp dẫn: trên mạng xã hội, tin nhắn, cuộc gọi: “vay đến vài trăm triệu chỉ cần căn cước”, “duyệt trong 30 phút”, “nợ xấu vẫn vay được”.
- Mạo danh ngân hàng, công ty tài chính: dùng logo, tên gọi gần giống tổ chức thật, lập trang web, ứng dụng giả.
- Thu thập thông tin: yêu cầu ảnh căn cước, ảnh chân dung, thông tin tài khoản ngân hàng, danh bạ.
- Báo “đã duyệt khoản vay” nhưng tài khoản bị “đóng băng” vì một lỗi nào đó, như sai số tài khoản, hồ sơ chưa xác minh.
- Yêu cầu đóng phí để mở khóa: phí hồ sơ, phí bảo hiểm khoản vay, phí chứng minh thu nhập, phí sửa lỗi.
- Đòi thêm liên tục, đến khi nạn nhân nghi ngờ thì chặn liên lạc.
Kẻ gian rất giỏi tạo cảm giác “sắp được rồi”: chỉ cần đóng thêm một khoản nữa. Người vay vì đã mất tiền trước đó nên càng muốn đóng tiếp để gỡ lại.
Vì sao nhiều người vẫn mắc bẫy
- Cần tiền gấp, đã bị ngân hàng từ chối nên dễ tin vào lời hứa “không cần chứng minh thu nhập”.
- Giao diện ứng dụng, hợp đồng điện tử nhìn chuyên nghiệp.
- Nhân viên tư vấn nhiệt tình, xưng hô thân mật, gửi kèm hình ảnh giấy phép kinh doanh giả.
- Khoản phí ban đầu nhỏ nên nạn nhân nghĩ “mất cũng không sao”.
Dấu hiệu nhận diện lừa đảo vay vốn
| Dấu hiệu | Vì sao đáng ngờ |
|---|---|
| Yêu cầu chuyển tiền trước khi giải ngân | Tổ chức tín dụng hợp pháp thu phí theo hợp đồng, thường khấu trừ khi giải ngân, không đòi chuyển vào tài khoản cá nhân |
| Tài khoản nhận tiền là tên cá nhân | Tổ chức tài chính dùng tài khoản pháp nhân |
| Cam kết duyệt 100%, không thẩm định | Mọi khoản vay hợp pháp đều cần thẩm định |
| Liên hệ qua mạng xã hội, số lạ | Không có địa chỉ giao dịch kiểm chứng được |
| Thông báo “sai số tài khoản, bị khóa” | Kịch bản quen thuộc để đòi phí sửa lỗi |
Rủi ro ngoài việc mất tiền
Thông tin cá nhân, ảnh căn cước, ảnh chân dung bạn gửi cho kẻ gian có thể bị dùng để mở tài khoản ngân hàng, đăng ký vay ở nơi khác, hoặc mua bán trên chợ đen dữ liệu. Một số ứng dụng còn đọc danh bạ, sau đó dùng để quấy rối, bôi nhọ khi “đòi nợ”. Việc mua bán, cho thuê tài khoản thanh toán cũng là hành vi bị cấm và có thể bị phạt rất nặng; bạn có thể tìm hiểu thêm trong bài mua bán thông tin tài khoản thanh toán.
Cách vay tiền an toàn hơn
- Liên hệ trực tiếp ngân hàng, công ty tài chính được cấp phép qua tổng đài, ứng dụng, chi nhánh chính thức.
- Kiểm tra tên tổ chức trong danh sách tổ chức tín dụng được Ngân hàng Nhà nước cấp phép.
- Đọc kỹ hợp đồng, lãi suất, phí phạt trước khi ký.
- Không cài ứng dụng từ đường link lạ, không cấp quyền đọc danh bạ, tin nhắn.
- Cân nhắc khả năng trả nợ, không vay chồng khoản để trả khoản cũ.
Nếu bị từ chối ở ngân hàng, đó là tín hiệu cần xem lại khả năng tài chính chứ không phải lý do để tìm đến “dịch vụ hỗ trợ” trên mạng. Nhiều người sau khi bị lừa phí lại tìm tới các nhóm cho vay nặng lãi, rơi vào vòng xoáy tín dụng đen; bài viết tín dụng đen lật mặt từ quảng cáo bẩn cho thấy hậu quả của vòng xoáy này.
Những câu nói “kinh điển” của kẻ lừa đảo
Các đường dây thường dùng những câu thoại lặp lại, được soạn sẵn trong kịch bản. Nếu nghe thấy, bạn nên dừng ngay cuộc trao đổi: “Hồ sơ của anh chị đã được duyệt, chỉ cần đóng phí bảo hiểm khoản vay là giải ngân”; “Do anh chị nhập sai số tài khoản nên hệ thống bị đóng băng, cần nộp tiền để chứng minh năng lực tài chính”; “Khoản phí này sẽ được hoàn lại cùng tiền vay”; “Nếu không hoàn tất trong hôm nay, hồ sơ sẽ bị hủy và anh chị bị đưa vào danh sách nợ xấu”. Tất cả đều nhằm tạo áp lực thời gian và khiến bạn tin rằng chuyển tiền là bước bắt buộc.
Đã chuyển tiền thì xử lý thế nào
- Dừng ngay việc chuyển thêm bất kỳ khoản nào.
- Gọi tổng đài ngân hàng để báo giao dịch lừa đảo, đề nghị hỗ trợ tra soát.
- Lưu lại tin nhắn, số điện thoại, đường link, hợp đồng, biên lai chuyển tiền.
- Trình báo công an nơi cư trú.
- Nếu đã gửi ảnh căn cước, theo dõi tài khoản và thông báo cho ngân hàng để cảnh giác giao dịch lạ đứng tên mình.
Các đường dây bị xử lý ra sao
Người tổ chức, tham gia các đường dây lừa đảo vay vốn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản; những người cho thuê, bán tài khoản ngân hàng để đường dây nhận tiền cũng có thể bị xử lý. Nhiều đường dây có nhân viên làm việc theo kịch bản như tổng đài, chia ca, chia chỉ tiêu, cho thấy tính tổ chức cao. Việc người dân trình báo đầy đủ giúp cơ quan điều tra truy vết dòng tiền và mở rộng điều tra.
Ngoài vay vốn, kẻ gian còn dùng nhiều kịch bản khác như mở thẻ tín dụng, đáo hạn ngân hàng. Bài viết về chiêu trò lừa đảo vay tiền đáo hạn ngân hàng sẽ giúp bạn nhận diện thêm.
Ghi nhớ một nguyên tắc đơn giản: muốn vay tiền mà phải chuyển tiền trước thì gần như chắc chắn là lừa đảo. Giữ nguyên tắc này, bạn đã tránh được phần lớn các bẫy vay vốn online.
Câu hỏi thường gặp
Công ty tài chính thật có thu phí trước khi giải ngân không?
Tổ chức tín dụng hợp pháp thu phí theo hợp đồng đã ký, thường khấu trừ vào khoản giải ngân hoặc thu qua tài khoản pháp nhân. Việc yêu cầu chuyển phí vào tài khoản cá nhân trước khi giải ngân là dấu hiệu lừa đảo.
Gửi ảnh căn cước cho bên lừa đảo rồi có nguy hiểm không?
Có rủi ro bị lợi dụng để mở tài khoản, vay tiền đứng tên bạn. Hãy báo ngân hàng, theo dõi tài khoản và trình báo công an để được hướng dẫn.
Làm sao kiểm tra một công ty cho vay có được cấp phép không?
Bạn có thể tra cứu danh sách tổ chức tín dụng trên trang thông tin của Ngân hàng Nhà nước, đối chiếu tên, địa chỉ, tổng đài với thông tin bên tư vấn cung cấp.
Bị lừa phí vay vốn có lấy lại tiền được không?
Khả năng phụ thuộc vào tốc độ trình báo và việc tài khoản nhận tiền còn số dư hay không. Báo ngân hàng và công an càng sớm, cơ hội càng cao.